Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş’tan Sosyal Medya Düzenlemeleri Hakkında Açıklamalar

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’tan Sosyal Medya Düzenlemesi Açıklamaları

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukları sosyal medya platformlarının bağımlılığından ve olumsuz etkilerinden korumak amacıyla düşünülen yeni düzenlemeler hakkında bilgi verdi. Bakan Göktaş’ın açıklamalarından önemli noktalar şöyle:

SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞIYLA MÜCADELE

Son yıllarda birçok ülke, sosyal medya platformlarının özellikle çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için çeşitli yasal düzenlemelere gitmektedir. Bu olumsuz etkiler, beyin kimyasındaki değişikliklerden sosyal sorunlara kadar geniş bir yelpazede yer almaktadır. Bağımlılık konusunda çalışan uzmanlar, sosyal medya bağımlılığının beyinde madde bağımlılığıyla benzer mekanizmaları tetiklediğini ifade etmektedir. Bazı uzmanlar, sosyal medya bağımlılığını “dijital eroin” olarak tanımlamaktadır. Bu tür bağımlılık, özellikle ergenler ve çocuklar için daha fazla risk taşımaktadır.

Ergenlik dönemi, doğum sonrası dönemin ardından beynin en çok değişim ve büyüme gösterdiği bir dönemdir. Klinik çalışmalar, bir çocuğun teknoloji bağımlılığının sınırı aşması durumunda tedavinin oldukça zor hale geldiğini göstermektedir. Hatta, video oyunları veya sosyal medya bağımlılığına yakalanan bireylerin tedavi edilmesinin, uyuşturucu bağımlılarının tedavi edilmesi kadar zor olduğu gözlemlenmiştir.

EKRAN BAĞIMLILIĞI RAHATSIZLIKLARI

Sanal otizm, ”ekrana bağlı gelişen otizm” ya da ”televizyona maruz kalmaktan kaynaklanan otizm” olarak tanımlanan bir kavramdır. Daha çok erken çocukluk döneminde görülen “sanal otizm”, çocuklarda otizm belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Ekran teknolojileri sadece bağımlılık yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, kaygı, depresyon, artan saldırganlık ve intihar eğilimi gibi ruhsal ve davranışsal rahatsızlıklara da yol açmaktadır. Bu bağlamda, literatüre yeni tanıların girmekte olduğu gözlemlenmektedir.

CEP TELEFONUNDAN AYRILMA KORKUSU

Nomofobi (No Mobile Phone Phobia) kelimelerinden türetilmiş bir terim olup, cep telefonundan ayrılma korkusu olarak tanımlanmaktadır. Benzer şekilde, Netlessfobi, yani Fobo (Fear of being offline) internetsiz kalma korkusunu ifade eden bir davranış bozukluğudur. Bu durum, internetsiz ortamlarda anksiyete yaratmaktadır.

Ergenlik döneminde sosyal medya kullanımının alışkanlık haline gelmesi, sadece o anki davranışları etkilemekle kalmamakta, aynı zamanda beyin gelişimini yetişkinlik döneminde de etkileyecek şekilde değişikliklere yol açmaktadır. Ekrandaki içerikler, çocukların uyku eğilimlerini olumsuz yönde etkileyerek azalmasına neden olmaktadır. Ekrandan yayılan parlak ışık, melatonin salgısını baskılayarak uykuyu geciktirebilmektedir. Bu da uyku yetersizliğine bağlı gelişim bozukluklarına yol açabilmektedir.

BEYİN ÇÜRÜMESİ

Bu yıl Oxford sözlüğü, “Brain Rot” terimini yılın kelimesi olarak seçmiştir. Türkçesi “beyin çürümesi” olan bu terim, aşırı ekran süresinin neden olduğu zihinsel bulanıklık, halsizlik, dikkat dağınıklığı ve bilişsel gerilemeyi ifade etmektedir. Sosyal medya kullanımının yaşam memnuniyetini azalttığı da bir başka önemli bulgudur. Bu durum, çocuklarda intihar eğilimini tetikleyebilecek önemli bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Bu tespitler, çocuklar ve gençler için ekran kullanımının potansiyel zararlarına dair daha fazla farkındalık ve önlem alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

ÇOCUKLARA YÖNELİK SOSYAL MEDYA DÜZENLEMELERİ

Tüm bu risk faktörlerinden yola çıkarak, dünya genelinde “Dijital yerli” olarak adlandırılan çocukların ve gençlerin sosyal medya kullanımıyla ilgili düzenlemeler yapılması gündemde. Mevcut tartışmalar, şiddet, intihar ve kendine zarar verme yönlendiren içeriklerin engellenmesi ve çocukların 13 yaş altındayken sosyal medya hesapları açmasının daha sıkı denetim altına alınması gibi konular etrafında şekilleniyor. Norveç, Fransa, İngiltere ve İrlanda gibi ülkeler farklı kısıtlamalar uygularken; geçtiğimiz ay Avustralya, 16 yaş altındaki tüm çocukların belirli sosyal medya platformlarına erişimini yasakladı. ABD Senatosu da, 2024 Temmuz ayında iki partinin desteğiyle Kids Online Safety Act adlı yasayı kabul etti. Bu yasa, şirketlere çocukların sosyal medyada mahremiyetlerinin korunması ve gösterilecek içeriklerin aile kontrolüne sunulması konusunda ciddi sorumluluklar yüklemektedir. İngiltere Parlamentosu’nda da Online Safety Act isimli bir yasa tasarısı tartışılmaktadır. Bu yasa kapsamında, sosyal medya şirketlerinin çocukların zararlı içeriklere erişimini engelleyecek şekilde algoritmalarını güncellemeleri beklenmektedir. İngiltere hükümeti, büyük sosyal medya şirketlerinin çocukların çevrimiçi güvenliğini sağlamadığı takdirde, Avustralya’daki gibi geniş çaplı bir yasaklama getirebileceğini belirtmektedir.

TÜRKİYE’DE YAPILAN YENİ ÇALIŞMALAR

Bakanlık olarak, zararlı içeriklere erişim engeli getirilmesi konusunda çalışmalar yürütüyoruz. 7/24 ulaşılabilir olan DUY ihbar hattımıza gelen ihbarları esas alarak, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü birimimiz BTK işbirliği ile binlerce içeriğin engellenmesini sağladı. Gelinen aşamada, çalışmalarımızı daha ileri bir aşamaya taşıma gereği olduğu açıktır. Bahsedilen tüm risk faktörlerini değerlendirerek, dünya ile birlikte gerekli adımları atmaya hazırlanıyoruz. Bakanlığımızca yürütülen mevzuat çalışmaları doğrudan bir platformun yasaklanması şeklinde planlanmamaktadır. Öncelikle, Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen hizmet sağlayıcıların, sosyal medya platformları ve dijital oyun üreticilerinin, kullanıcının çocuk olduğunu tespit etmelerini sağlayacak yaş doğrulama sistemlerini uygulamaları öngörülmektedir. Bu doğrultuda “Dijital Kimlik” gibi bir uygulamanın hayata geçirilmesi gündemdedir. Bu yükümlülüğün uyulacak esaslar ve kullanılacak teknolojinin mevzuatla belirlenen bağımsız bir kurum tarafından oluşturulacak rehberlerle uyumlu olması planlanmaktadır.

KISITLAMADA 16 YAŞ SINIRI

Kısıtlamada esas alınacak yaş kriterinin 16 yaş olması, ancak diğer temel yasalarla uyumlu olarak ve uzman görüşleri alınarak kademeli olarak tespit edilmesi öngörülmektedir. Dijital ortamda çocuklara sunulan içeriklerde, çocuklar için zararlı olabilecek unsurların yer almaması, çocuklara yönelik siber zorbalık eylemlerinin, çevrimiçi platformlarda kişiselleştirilmiş reklamların sunulması ve çocukların tüketim alışkanlıklarını manipüle etmeye yönelik davranışsal reklamcılık faaliyetlerinin engellenmesi, çocukların kişisel verilerinin korunması gibi yükümlülüklerin yerine getirilmesi beklenmektedir. Belirlenen yükümlülüklere uymayan ilgililere çeşitli yaptırımlar getirilmesi gibi konular üzerinde çalışılmaktadır.

EBEVEYNLERE SORUMLULUK

Ebeveynlere yönelik olarak da bakım ve gözetim yükümlülüğünün uzantısı olarak yeni yükümlülükler getirilmesi gündeme alınabilecek konular arasında yer almaktadır. Özetle, sosyal medya platformlarından kullanıcının yaşının belirlenmesi konusunda etkili ve güvenilir sistemler geliştirmelerini, çocuklar için zararlı olabilecek içerikleri engelleyecek şekilde algoritmalarını düzenlemelerini, güncellemelerini talep etmek, bunların uygulanmasını denetlemek ve nihayetinde yaptırımlar uygulanması şeklinde kademeli bir düzenleme üzerinde çalışmaktayız. Sosyal medya platformlarının içerik algoritmalarını nasıl kontrol edebildiklerini Filistin meselesinden gayet iyi biliyoruz. Bu kapasiteyi, çocukları zararlı içeriklerden koruma konusunda da kullanabileceklerine inanıyoruz.

AİLE EYLEM PLANI DEVREDE

Bu yıl Birleşmiş Milletler Uluslararası Aile Yılı’nın 30. yıl dönümünde, 15 Mayıs Uluslararası Aile Günü’nde, 2024-2028 yıllarını kapsayan ilk Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı’nı ilan ettik. Beş temel amaç çerçevesinde hazırladığımız eylem planında; refah, sosyal politika ve hizmet, dijitalleşme ve çevre temalarının yanı sıra küresel riskler ve demografiye özel bir bölüm ayırdık. Altı ay önce aile ve nüfus politikaları ile ilgili çalışmalarımıza ivme kazandırmak amacıyla Aile ve Nüfus Politikaları Daire Başkanlığı’nı kurduk. Daire Başkanlığımızın çalışmalarıyla, öncelikle ulusal ve uluslararası nüfus politikalarını daha detaylı incelemekteyiz.

KAYNAK: TÜRKİYE GAZETESİ. Asıl Haber Kaynağı : Haber7