Beş aylık daralma sona erdi! 2025 yılı için en kritik testlerden biri olacak…

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sanayi bölümü için 2024 hayli kuvvetli geçti, bilhassa de ilkbahardan sonra. Sanayi üretim endeksindeki yıllık değişim haziran ayında negatife döndü ve bu daralma beş ay boyunca devam etti. Cuma günü TÜİK tarafından açıklanan son bilgilere nazaran, endüstrideki daralma serisi kasım ayında son buldu. Sanayi üretimi, kasımda yıllık bazda yüzde 1.5 artış kaydetti. Üretimin bir evvelki aya nazaran de (yüzde 2.9) artması, toparlanmayı daha pahalı kıldı.

2025 İÇİN EN KRITİK TEST!

Sanayideki bu toparlanmanın kalıcı bir trende dönüşüp dönüşmeyeceği, 2025 için en kritik testlerden biri olacak. Türkiye için daha katma pahalı bir büyüme performansı, güçlü bir sanayi kesimiyle mümkündür. Sanayi güçlü olduğunda büyüme, sırf daha istikrarlı ve sürdürülebilir bir hal almakla kalmaz, birebir vakitte gelir dağılımını güzelleştirecek yeni iş imkânları oluşturur.

Gittikçe dijitalleşen dünyada, hizmetler bölümünün yükünü artırdığı bir gerçek. Ancak Türkiye üzere orta gelir ile yüksek gelir ortasında kalmış ülkelerin ekonomik ilerlemelerini istikrarlı kılabilmeleri için sanayi bölümünün artıları, değerini hala korumakta.

Sanayi kesimi üretkenlik, inovasyon ve gelir dağılımı üzere değişkenler üzerindeki tesiri bir oldukça fazla olduğu üzere, hizmetler bölümünü de besler. Gelişmiş ülkelerin 1980’lerde gözden çıkardıkları sanayi kesimini son yıllarda yine canlandırmaya çalışmaları boşuna değil.

2025’İN BİRİNCİ GLOBAL SARSINTILARI

2025’in global iktisat açısından çok parlak geçmesi beklenmiyor. Birleşik Krallık ve Çin üzere global iktisadın değerli oyuncularından gelen birinci sinyaller de 2025’in kolay geçmeyeceğine işaret ediyor.

Bu hafta yaşanan ufak çaplı sarsıntıları özetlemeye çalışayım. Birleşik Krallık’ta Muhafazakar Parti’nin yaklaşık 14 yıl süren aralıksız iktidarının gerisi.

Birleşik Krallık’ta bütçe ile ilgili genelde şöyle bir eğilim vardır: Muhafazakar Parti iktidarlarında kemer sıkma siyasetleri tercih edilirken İşçi Partisi iktidara geldiğinde sosyo-ekonomik istikrarları gözetmek için bütçe harcamalarını artırır. İşçi Partisi hükümeti, 2025 için kamu harcamalarını GSYH’nin yüzde 2.2’sine karşılık gelecek ölçüde artırma kararı aldı. Bu artışın üçte ikisinin cari ve günlük harcamalara, üçte birinin ise ulaşım, konut ve Ar-Ge üzere sermaye harcamalarına gideceği duyuruldu. Cari harcamalardaki artış sorgulanabilir lakin Birleşik Krallık’ın hem toplumsal problemlere yanıt verebilmesi hem de rekabet gücünü koruyabilmesi için sermaye harcamalarına muhtaçlığı olduğu açık.

Bu ek kamu harcamalarını finanse etmek için hükümet, birtakım kalemlerde vergi artışlarına gidiyor. Fakat sorun şu ki planlanan vergi artışlarının GSYH’nin yüzde 1’ine denk geleceği öngörülüyor. Bu da ortadaki farkın yeni borçlarla finanse edileceği manasına geliyor. Kamunun borçlanma ihtiyacının artması, tahvil ve döviz piyasasını vurdu. Birleşik Krallık’ın uzun vadeli tahvil faizleri artarken sterlin, paha kaybetti. Kamu bütçesi, birçok ülke için epeyce hassas bir husus başlığı. Ne olursa olsun ve nasıl yapılırsa yapılsın ‘kemer sıkılsın’ anlayışı, şu ortamda makul değil.

Ülkelerin iklim değişikliği ve gelir eşitsizliği üzere meselelerle başa çıkması ve yapay zeka üzere teknolojilere iktisadın ahenk sağlaması üzere nedenlerden ötürü kamu harcamalarını artırmaya muhtaçlıkları var. Kıymetli olan, kamunun yanlış harcama kalemlerinde tasarruf sağlayarak bu kaynakları gereksinim duyulan alanlara yönlendirmesi ve yanlışsız vergi kalemleriyle ek kamu harcamalarını finanse etme cüretini göstermesidir.

ÇİN YUANI TRUMP’TAN ÖTÜRÜ ENDİŞELİ

Çin, ikinci Trump periyoduna hazırlık yapıyor. Mevcut ekonomik kırılganlıkları mümkün mertebe azaltarak ABD’den gelebilecek yeni muhafazacı tedbirlere karşı gardını sıkı tutmaya çalışıyor. Çin’in yumuşak karnı, konut kesimi ve gölge bankacılık sistemi. Şu ana kadar konut balonunun ve sistemsiz kredi genişlemesinin sistemik bir riske dönüşmesine müsaade vermediler. İhracata dayalı büyüme modelinden iç tüketim çekişli büyümeye geçiş de Çin’ i zorluyor.

Doğal olarak Çin’in büyüme sayıları geriledi. Pekin hükümetinin son devirde artan teşvik paketleri, büyümeyi tekrar canlandırmayı amaçlıyor. Bu problemler hala yönetilebilir düzeylerde olsa da Trump belirsizliğinin bir sefer daha ortaya çıkması, Çin iktisadını yoracaktır. Bu hafta bunun birinci emarelerini gördük: Çin yuanı, dolar karşısında son 16 ayın en düşük düzeyine geriledi.

Asıl Haber Kaynağı : Haber7