Doğal gaz üretimi son 10 yılda tepe yaptı: Fosil yakıtlar ortasında en süratli büyüyen güç kaynağı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünyada en çok kullanılan güç kaynakları ortasında 3. sırada yer alan doğal gaz, son 10 yılda üretimi en fazla artan fosil yakıt oldu.

Küresel alanda talebin her geçen yıl arttığı doğal gaz, fosil yakıtlar ortasında daha az karbon salımı yaptığı için tercih edilen güç kaynakları ortasında yer alıyor.

Dünya genelinde güç talebinde petrol ve kömürden sonra 3. sırada yer alan güç kaynağı olarak öne çıkan doğal gazın üretim ve tüketiminde her yıl ilerleme kaydediliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bilgilerine nazaran, doğal gaz, son on yılda en süratli büyüyen fosil yakıt oldu. 2015 yılından bu yana talep her yıl ortalama yüzde 2’den fazla artarak, 2024 yılında 4 trilyon 300 milyar metreküp düzeyine ulaştı.

Küresel doğal gaz üretimi geçen yıl 4 trilyon 300 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Bu ölçünün yaklaşık 4’te biri ticarete husus olan boru gazı yahut sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) formunda ithalatçı ülkelerin piyasasına giriyor. Dünyada savaşlara, deniz rotalarındaki kriz ve risklere karşın doğal gaz ticareti giderek büyüyor. Kelam konusu büyümenin desteklenmesi için sondajlarda yeni yollar ile doğal gazın farklı çeşitleri devreye alınıyor.

ÜRETİMİ ARTIRMAK İÇİN YENİ PROSEDÜRLER DEVREYE ALINIYOR

Çıkarılma formu ve yapısına nazaran birçok çeşidi bulunan doğal gazda mevcut durumda en fazla üretim klâsik tekniklerle yapılıyor. Kara ve deniz alanlarında sondaj sistemleriyle yapılan üretim, bugün global doğal gaz üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor.

Geriye kalan yüzde 30’luk kısmı ise klasik olmayan doğal gazlar oluşturuyor. Bunlar ortasında sıkı kum taşı ve kireç taşından çıkarılan “sıkı gaz”, kömür damarlarında biriken “metan gazı”, kaya çatlatma formülüyle çıkarılan “kaya gazı” ve kömürden aşikâr formüllerle dönüştürülen gazlar yer alıyor.

DOĞAL GAZ ÜRETİMİ DENİZLERDE BÜYÜMEYE BAŞLADI

Geleneksel kara doğal gaz üretimi, 2000’den bu yana yaklaşık 1 trilyon 800 milyar metreküp düzeyinde istikrarlı seyir gösterdi. Buna karşılık, klâsik deniz doğal gaz üretimi tertipli olarak arttı. 2015’ten bu yana her yıl ortalama 30 milyar metreküp artarak 2024’te yaklaşık 1 trilyon 300 milyar metreküp düzeyine ulaştı. Bu artış büyük ölçüde Orta Doğu’da, bilhassa İran ve Suudi Arabistan’daki gelişmelerin yanı sıra Avustralya’daki üretimle yaşandı.

Yeni üretim teknikleri ve gaz çeşitlerine istek arttıkça bu alanda yapılan üretimler de arttı. 2024’te 300 milyar metreküpten fazla “sıkı gaz” üretildi ve bu üretimin yaklaşık yüzde 70’i Kuzey Amerika’da gerçekleşti. Kömür yatağı metanı üretimi, 2024’te yaklaşık 85 milyar metreküp oldu. Bunun yüzde 50’si Avustralya, yüzde 20’si ABD, yüzde 20’si Çin tarafından üretildi.

Kaya gazı üretimi de 2010’da yaklaşık 150 milyar metreküp düzeyindeyken, sonraki yıllarda süratle artarak 2024’te 940 milyar metreküpe ulaştı. 2024’te üretilen global kaya gazının yaklaşık yüzde 90’ı ABD’den geldi. Kanada, Arjantin ve Çin’de ise küçük ancak artan ölçülerde üretim gerçekleşti.

2024’te 20 milyar metreküpün biraz altında kömürden dönüşen gaz üretildi ve bunun tamamı Çin’de gerçekleşti.

DÜNYADA DOĞAL GAZIN YÜZDE 12’Sİ PETROL ALANLARINDAN ELDE EDİLİYOR

Doğal gazda bir başka kıymetli ayrım ise gazın üretildiği alana nazaran yapılıyor. Şayet gaz petrol alanında üretiliyorsa bu eş üretimli gaz, yalnızca gaz alanından üretiliyorsa bu da bağımsız doğal gaz kategorisinde yer alıyor. Global doğal gazın 2024’te 550 milyar metreküpü eş üretimli gaz kategorisinde yer alarak petrol alanlarında üretildi.

IEA raporuna nazaran, eş üretimli doğal gazın üretim maliyeti çoğunlukla petrol üretim altyapısının esasen mevcut olması nedeniyle düşük kalırken, gaz sürece, taşıma konusunda kâfi altyapısı bulunmayan ülkeler bu gazı piyasaya vermeden yakma sistemine gidiyor.

ABD, İRAN, RUSYA, KATAR GAZ ÜRETİMİ BAŞKANLARI OLDU

Küresel doğal gaz üretiminde en fazla gazı üreten ülkeler, ABD, Rusya, İran, Katar ile Avustralya olurken Çin de son yıllarda öne çıkmaya başladı. 2012’de dünyanın en büyük doğal gaz üreticisi olan ABD, 2024’te 1 trilyon 70 milyar metreküp düzeyinde gaz üretti. Bu ölçü global üretimin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor.

Rusya ise 2024’te 660 milyar metreküp üretimle ikinci sırada yer aldı. Rusya’nın üretimi yüklü olarak geniş kara klasik doğal gaz alanlarından geliyor. 2021’de Rusya’nın üretimi neredeyse 780 milyar metreküp düzeyine ulaşmıştı. Fakat Ukrayna’ya yönelik işgalin akabinde Avrupa’ya ihracattaki sert düşüş sebebiyle üretim geriledi.

Orta Doğu ülkeleri ise global doğal gaz üretiminin yaklaşık yüzde 15’ini sağlıyor. 2024’te İran 275 milyar metreküp, Katar ise 170 milyar metreküp gaz üretti ve Orta Doğu bölgesinin en büyük iki üreticisi oldular. Her iki ülke de geçen asır devreye giren dünyanın en büyük gaz alanları durumundaki Kuzey Alanı (Katar) ile Güney Pars (İran) alanından üretim yapıyor. Türkmenistan’daki harika dev Galkınış doğal gaz alanı da bu alanlar ortasında bulunuyor.

Çin, doğal gaz üretimini 2010 ile 2024 ortasında 95 milyar metreküpten 240 milyar metreküpe çıkararak iki kattan fazla artırdı. Bu artış, kara klasik havzalarındaki üretimin artması ve klasik olmayan üretimdeki sıçramadan kaynaklandı. 2024’te Çin yaklaşık 70 milyar metreküp kaya gazı ve sıkı gaz, 20 milyar metreküp kömürden gaz ve 15 milyar metreküp kömür yatağı metanı üretti.

Avustralya da son 15 yılda doğal gaz üretimini üç katına çıkararak 2024’te 160 milyar metreküp düzeyine ulaştı. Bu artış, North-West Shelf ve Gorgon üzere büyük klasik deniz doğal gaz alanlarının geliştirilmesinin yanı sıra, Queensland’de kömür yatağı metanı üretiminin artmasıyla gerçekleşti.

Dünyada birçok ABD, Rusya ve Katar’da bulunan yaklaşık 40 üstün dev doğal gaz alanı, global doğal gaz üretiminin üçte birini sağlıyor. Bu ülkelerin her birinde, üstün dev doğal gaz alanları toplam ulusal üretimin yarısından fazlasını oluşturuyor. ABD’de buna Marcellus ve Haynesville üzere üstün dev klâsik olmayan gaz alanları da dahil.

2000’den bu yana global doğal gaz üretimi, yaklaşık olarak üstün dev alanların yüzde 33-41’i, dev alanların yüzde 30-37’si ve petrol alanlarının yüzde 11-14’ü tarafından sağlandı. Kalan üretim ise büyük ve küçük doğal gaz alanlarından geldi.

Dünya genelinde keşfedilen fakat şimdi üretime başlamayan doğal gaz rezervleri 40 trilyon metreküpe ulaşırken, bu kaynakların geliştirilmesiyle, 2050’ye kadar arz istikrarına yaklaşık 1 trilyon 300 milyar metreküp doğal gaz ekleyebileceği hesaplanıyor.

Bu haber, ilgili sitedeki gelişmelere dayalı olarak tekrar yazılmıştır.

🔸 Özgün içeriğin özünü koruyarak, özgünleştirilmiş halde sunulmuştur