ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar atacağı adımların büyüklüğüne yönelik belirsizlikler devam ederken, ülkedeki makroekonomik data akışı ve yetkililerin kelamla yönlendirmeleri yakından takip ediliyor.
Analistler, resesyon tasalarının öne çıkmasının risk iştahını törpülediğini kaydederek, enflasyonun istenilen düzeylere geleceğine yönelik beklentilerin ise güçlü olduğu söyledi.
Cuma günü açıklanan bilgilere nazaran, ABD’de tarım dışı istihdam ağustosta 142 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken işsizlik oranı yüzde 4,3’ten yüzde 4,2’ye indi.
Tarım dışı istihdama ait haziran ve temmuz ayı bilgilerinde aşağı istikametli revizyona gidildi. Buna nazaran, tarım dışı istihdamda kaydedilen artış, haziran ayı için 179 binden 118 bine, temmuz ayı için 114 binden 89 bine düşürüldü.
Söz konusu devirde haftalık ortalama çalışma saati ise 34,3 e yükselirken, Fed’in dikkatle izlediği ortalama saatlik karlar yüzde 0,4 artarak 35,21 dolara çıktı.
Ortalama saatlik yarara dair piyasa beklentileri, geçen ay yüzde 0,3 artması istikametindeydi. Ortalama saatlik yararlar ağustosta yıllık bazda da yüzde 3,8 artış kaydetti.
Analistler, geçen ay işsizlik oranındaki beklenmedik artışın resesyon dehşetlerini tetiklediğini ve risk iştahını azalttığını anımsatarak, bu ay beklentilerin altında kalan istihdam verisinin ABD iktisadının sıhhatine ait tasaları artırdığını söz etti.
Bu hafta enflasyon datalarının açıklanacağına işaret eden analistler, kelam konusu dataların 17-18 Eylül tarihlerinde toplanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısındaki beklenilen faiz indiriminin boyutuna yönelik daha çok bilgi verebileceğini söyledi.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edilirken, New York Fed Başkanı John Williams, ekonominin artık istikrarda olması ve enflasyonun yüzde 2’ye hakikat bir yolda ilerlemesi nedeniyle siyaset duruşundaki kısıtlayıcılık derecesini azaltmanın artık uygun olduğunu söyledi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da “Enflasyon ve iş gücü piyasasındaki ılımlılık konusunda kaydedilen ve devam eden ilerlemeyi göz önünde bulundurarak, önümüzdeki toplantımızda faiz oranını düşürmenin vaktinin geldiğine inanıyorum.” diye konuştu.
Faiz indirimlerinin suratının ve siyaset faizindeki toplam düşüşü belirlemenin gelecekte verilecek kararlar olduğuna işaret eden Waller, faiz indirimi sürecini bir sonraki toplantıda başlatmanın kıymetli olduğunu anlattı.
Waller, datalar daha büyük faiz indirimlerine gereksinim olduğunu gösterirse, bunu destekleyeceğini kaydetti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in bu ay 25 baz puan faiz indireceğine yönelik ihtimaller güçlü kalmaya devam ederken, yıl sonuna kadar toplamda 100 baz puanlık faiz indirimi yapılmasına kesin gözüyle bakılıyor.
ABD iktisadının sıhhatine ait telaşlar, yatırımcıların riskli varlıklardan vazgeçmesine neden olurken, cuma günü büyük teknoloji şirketlerinin paylarındaki paha kaybı dikkati çekti.
Cuma günü Tesla yüzde 8,5, Alphabet ile Nvidia yüzde 4, Amazon yüzde 3,7, Meta yüzde 3,2, Microsoft yüzde 1,6 ve Apple yüzde 0,7 düştü.
Öte yandan, ABD’de 5 Kasım’da yapılacak ABD başkanlık seçimlerine ait yapılan anketlere nazaran, Cumhuriyetçilerin adayı Donald Trump ve Demokratların adayı Kamala Harris yarışı başa baş götürüyor.
Bu gelişmelerle, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi cuma günü yüzde 3,73 düzeyinden kapanırken, haftanın birinci süreç gününde 3,75 düzeyinde bulunuyor.
Bununla birlikte ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi uzun bir ortanın akabinde ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin altına inerken, analistler, tarihteki örneklerine bakıldığında getiri eğrisindeki olağanlaşmanın akabinde ABD iktisadında resesyon yaşandığını hatırlattı.
Yeni günde dolar endeksi ise yüzde 0,1 artarak 101,3 düzeyinde, altının ons fiyatı da evvelki kapanışın çabucak üzerinde 2.498 dolarda dengelendi.
Brent petrolün varil fiyatı artan resesyon tasasının akabinde gelecek periyoda yönelik talebin azalabileceği kaygısıyla cuma günü yüzde 1,8 azalışla 71,4 dolardan kapanırken, yeni günde yüzde 0,6 artışla 71,8 dolardan süreç görüyor.
Cuma günü, Dow Jones endeksi yüzde 1,01, S&P 500 endeksi yüzde 1,73 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,55 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise yeni haftaya müspet bir seyirle başladı.
Avrupa borsalarında cuma günü satıcılı bir seyir öne çıkarken, bölgede bu hafta gözler Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararına çevrildi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın siyaset faizlerini 25 baz puan düşüreceğine kesin gözüyle bakılırken, siyaset metni ve ECB Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı açıklamalardan alınacak sinyallerin varlık fiyatlarında oynaklığı artırması bekleniyor.
Analistler, bankanın yıl sonuna kadar toplamda 75 baz puan faiz indirimi yapmasının beklendiğini söz ederek, makroekonomik datalardan alınacak sinyallerle kelam konusu beklentilerin 100 baz puana çıkabileceğini kaydetti.
Cuma günü bölgede açıklana datalara nazaran, Avro Bölgesi iktisadı, yılın ikinci çeyreğinde evvelki çeyreğe kıyasla yüzde 0,2 büyüme kaydetti.
Öncü bilgiler, Avro Bölgesi’nde GSYH’nin çeyreklik bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 0,6 artması tarafındaydı. Açıklanan son bilgilerle çeyrek bazda büyümenin aşağı istikametli revize edilmesi dikkati çekti.
Öte yandan, Almanya’da temmuz ayına ait sanayi üretimi yüzde 2,4 azalışla beklentilerin altında gerçekleşti.
Analistler, datalardan alınan sinyallerle bölge genelinde sakinlik telaşların yatırımcıların odağında yer almaya devam ettiğini belirtti.
Cuma günü, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,48, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,07, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,73 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 1,17 geriledi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni haftaya karışık bir seyirle başladı.
Asya tarafında satış baskısının haftanın birinci süreç gününde tesirli olduğu görülürken, bölgede açıklanan datalar yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.
Buna nazaran, Çin’de ağustos ayına ait Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 0,6 yükseliş ile öngörülenden daha az artarken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yüzde 1,8 azalışla varsayımların altında kaldı.
Analistler, ülkede tüketici fiyatlarındaki artışın 17 aydır sıfıra yakın seyrederken, üretici fiyatlarının 23 aydır gerilediğini söyledi.
Söz konusu durum Çin’de resesyon telaşlarının yine güçlenmesine neden olurken, Çin hükümetinin ekonomiyi desteklemek gayesiyle gerekli adımları atmakta geç kalabileceği telaşı satış baskısını derinleştiriyor.
Japonya’da 2. çeyrek Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) çeyreklik olarak yüzde 0,7, yıllık bazda ise 2,9 ile beklentilerin altında yükseliş kaydederken, temmuz ayına ait cari süreçler istikrarı 3 trilyon 193 milyar yen ile öngörülerin üzerinde gerçekleşti.
Son dört süreç gününde aşağı istikametli bir seyir izleyen dolar/yen paritesi, haftanın birinci süreç gününde yükseliş eğilimine geçerken, şu sıralarda evvelki kapanışın yaklaşık 0,4 üzerinde 143,1 düzeyinden süreç görüyor.
Söz konusu seyrin hisse piyasalarındaki kayıpları hudutlu da olsa telafi ettiğini belirten analistler, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma adımlarına yönelik piyasa beklentilerinin güçlü kalmaya devam ettiğini söz etti.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 geriledi.
Cuma günü satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü evvelki kapanışa nazaran yüzde 1,67 azalışla 9.771,16 puandan tamamladı.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings cuma günü yayınladığı raporda, Türkiye’nin kredi notunu “B+”dan “BB-“ye yükseltirken not görünümünü durağan olarak belirledi.
Fitch’in açıklamasında, olumlu gerçek faiz oranlarının, düşük cari hesap açıkları ve döviz muhafazalı mevduatlardaki kademeli düşüşün, muhtemelen dış tamponlardaki güzelleşmenin kalıcılığını destekleyeceği belirtilerek, rezervlerin bu yıl sonunda 158 milyar dolara, 2025 sonunda 165 milyar dolara çıkmasının öngörüldüğü bildirildi.
Dolar/TL, cuma günü yüzde 0,1 bedel kazanarak 33,9851’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 34,0070 düzeyinden süreç görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde finansal yatırım araçlarının gerçek getiri oranı, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde Sentix yatırımcı itimat endeksi, ABD’de toptan eşya stokları ve tüketici enflasyon beklentisi bilgilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.600 ve 9.500 puan düzeylerinin takviye, 9.900 ve 10.000 düzeylerinin direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek bilgiler şöyle:
10.00 Türkiye, ağustos ayı finansal yatırım araçlarının gerçek getiri oranı
11.30 Avro Bölgesi, eylül ayı Sentix yatırımcı itimat endeksi
17.00 ABD, temmuz ayı toptan eşya stokları
18.00 ABD, ağustos ayı tüketici enflasyon beklentisi
KAYNAK: AA
Asıl Haber Kaynağı : Haber7
02:00
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
