Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) blog sayfası Merkezin Güncesi’nde yer alan “İklim Değişikliği ve Gıda Enflasyonu” başlıklı tahlilde, iklim değişikliğine karşı en hassas bölgeler ortasında yer alan Akdeniz neslinde bulunan ve dünyanın önde gelen meyve ve zerzevat üreticilerinden biri olan Türkiye için de iklim değişikliğinin, besin fiyatları üzerinden kıymetli bir enflasyonist baskı ögesi oluşturduğu belirtilerek, “Yapılan tahliller, taze meyve ve zerzevat fiyatlarındaki mevsimsel yapının değiştiğine işaret ederken, bu gelişmede iklim değişikliğinin değerli rol oynadığını ima etmekte.” denildi.
TCMB Yapısal Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü’nden Aslıhan Atabek Demirhan ve Simin Bayraktar tarafından hazırlanan “İklim Değişikliği ve Besin Enflasyonu” başlıklı tahlil yayınlandı.
Tahlilde, çok iklim olaylarının, kısa vadeli arz şoklarına sebebiyet vererek başta besin kümesi olmak üzere genel fiyat düzeyi açısından risk oluşturduğunun bilindiği, bu nedenle iklim değişikliği konusunun, öncelikli amacının fiyat istikrarı olan merkez bankalarının araştırma gündeminde yerini aldığı bildirildi.
“KÜRESEL BESİN MALİYETLERİNİ ARTIRACAK”
Kelam konusu tahlilde, ilgili göstergeleri kullanarak Türkiye’de iklim değişikliği ile besin enflasyonu ortasındaki münasebetin incelendiği belirtilerek, “Son yıllarda artan sıcaklık, uzayan kuraklık devirleri, şiddetli fırtına ve seller üzere çok hava olaylarının daha sık ve ağır seyretmesi, ziraî üretim, tedarik zincirleri ve hasebiyle besin fiyatları açısından kıymetli bir risk ögesi olarak öne çıkmakta. Yapılan çalışmalar, iklim değişikliğinin 2035’e kadar her yıl global besin maliyetlerini ortalama yüzde 1,5 ila yüzde 1,8 puan ortasında artıracağını öngörüyor.” sözleri kullanıldı.
İklim değişikliğine karşı en hassas bölgeler ortasında yer alan Akdeniz neslinde bulunan ve dünyanın önde gelen meyve ve zerzevat üreticilerinden biri olan Türkiye için de iklim değişikliğinin, besin fiyatları üzerinden değerli bir enflasyonist baskı ögesi oluşturduğu vurgulanan tahlilde, “Yapılan tahliller, taze meyve ve zerzevat fiyatlarındaki mevsimsel yapının değiştiğine işaret ederken, bu gelişmede iklim değişikliğinin kıymetli rol oynadığını ima etmekte. Meteoroloji dataları, 2020 sonrası devirde sonbahar ve kışların daha ılıman, ilkbahar ve yazların ise çok daha sıcak geçtiğini, yağış ölçüsünün ise genel olarak azaldığını göstermekte.” değerlendirmesi yapıldı.
“MEYVE VE ZERZEVAT FİYATLARINA YANSIYOR”
Sıcaklık artışları ile azalan yağış ölçülerinin gerek eser randımanı gerekse üretim maliyeti kanalıyla besin fiyatları üzerinde üst istikametli baskı yarattığı tabir edilen tahlilde, şunlar kaydedildi:
“Nitekim, Türkiye’nin önde gelen meyve ve zerzevat üreticisi 5 ilin (Mersin, Adana, Antalya, Hatay, Muğla) iklim özelliklerine baktığımızda, bu vilayetlerde yaşanan önemli kuraklıkların zerzevat ve meyve üretimini olumsuz etkilediği görülmekte. Daha sıcak ve az yağışlı yaz ayları, sulama muhtaçlığını ve hasebiyle ziraî faaliyette kullanılan elektrik ölçüsünü artırıyor. Artan sıcaklık ve azalan yağışlarla birlikte düşen arz ve yükselen maliyetlerin ise taze meyve ve zerzevat fiyatlarına yansıdığı görülmekte.”
TCMB uzmanlarının tahlilinde, iklim değişikliği sonucu mevsimlerde gözlenen kaymaların arz ve maliyetleri etkilediğine, bunun ise taze meyve ve zerzevat aylık fiyat gelişmelerinin mevsimsel yapısına yansıdığının anlaşıldığına işaret edilerek, “2020 öncesi periyotta taze meyve ve zerzevat enflasyonu yaz aylarında aylık enflasyona ortalamada negatif katkı verirken, bunun 2020 sonrası devirde bilakis döndüğü görülmekte. Son devirde gözlenen bu değişimde pandemi, tedarik zinciri aksaklıkları ve jeopolitik gelişmeler üzere faktörlerin yanı sıra iklim değişikliğinin de değerli bir hissesi olduğu düşünülmekte.” denildi.
“FİYAT İSTİKRARI İÇİN KIYMETLİ BİR TEHDİT”
İklim değişikliğinin geldiği son noktanın sürdürülebilirlik ve besin güvenliğine ek olarak fiyat istikrarı açısından da kıymetli bir tehdit ögesi haline geldiği belirtilen tahlilde, şu değerlendirmelere yer verildi:
“İklim değişikliği ve besin fiyatları bağı bilhassa Türkiye üzere gelişmekte olan ülkeler için gerek hanehalkı refahı gerekse genel enflasyon görünümü açısından kritik değere sahip. Bu yazıda özetlendiği üzere, iklim değişikliği kaynaklı artan sıcaklık ve çok hava olaylarının taze meyve ve zerzevat üretimi, maliyeti ve fiyatları ile bağlantılı olduğu değerlendirilmekte. İklim değişikliği sonucunda artan sıcaklıklar ve yaşanan kuraklıkla meyve ve zerzevat üretim ölçüsü düşerken, üretim maliyetleri ve dolayısı ile fiyatlar üzerinde üst istikametli baskı oluşmakta. Bu gelişmeler, besin fiyatları ve iklim değişikliğinin birlikte ele alınmasının değeri ve gerekliliğine vurgu yapmakta.”
Asıl Haber Kaynağı : Haber7
02:00
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
