Suriye’nin Enerji Sorunları: Yaptırımlar ve İran Bağımlılığı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

2011 yılında patlak veren iç savaş, Suriye’deki rejimin sivil halka karşı uyguladığı baskılarla birlikte Batılı ülkelerin Şam ile olan diplomatik ilişkilerini kesmesine ve enerji sektörüne yönelik kısıtlayıcı politikalar geliştirmesine neden oldu. Bu durum, Suriye’yi İran’a yakıt tedarikinde bağımlı hale getirdi.

Rejim Düşünce Yakıt Tedariki Kesildi

Rejim döneminde Suriye’ye günlük yaklaşık 70 bin varil petrol tedarik eden İran, rejimin devrilmesi sonrasında yakıt sevkiyatını durdurdu. Bu durum, Suriye’nin en büyük petrol rafinerisi olan Baniyas’ın faaliyetlerini olumsuz etkiledi. Günlük 90 bin ila 100 bin varil arasında ham petrol işleyen bu rafinerinin Genel Müdürü İbrahim Musalim, Suriye’nin yeni hükümetinin ülkeye uygulanan yaptırımların kaldırılmasını beklediğini ve bunun, Suriye’nin İran dışı kaynaklardan petrol ithal etmesine olanak tanıyacağını ifade etti.

Yaptırımlar ve Terör: Suriye’yi Petrol Darboğazına Mahkum Etti

• Avrupa Birliği (AB), devrik Beşşar Esed rejimine karşı toplamda 318 kişi ve 86 kuruluşa yaptırım uyguladı.
• Yaptırımlar arasında, Suriye’den ham petrol ve petrol ürünlerinin ithalatının yasaklanması ve petrol endüstrisine yapılan yatırımların engellenmesi yer alıyor.
• Ayrıca, yeni elektrik santrali inşaatına yönelik yatırımların yasaklanması ve petrol ile doğal gaz endüstrisi için gerekli ekipmanların ihracatının kısıtlanması gibi önlemler de mevcut.

ABD de Ağustos 2011’de Suriye rejiminin uygulamalarına karşılık, Suriye kökenli petrol ve petrol ürünlerinin ithalatını yasakladı ve ABD vatandaşlarının Suriye petrolü ile ilgili işlemlere katılmalarını engelledi. Rejimin, PKK/YPG’nin bazı bölgelerdeki işgaline izin vermesi sonucunda, terör örgütü bu bölgelerdeki petrol kaynaklarını ele geçirerek Suriye’nin petrol gelirlerinden mahrum kalmasına yol açtı.

Sezar Yaptırımları ve Terör Örgütlerine Yaradı

ABD yönetimi, Esed rejimine yönelik Sezar yaptırımları olarak bilinen müeyyideleri sürdürürken, PKK/YPG elindeki ham ve işlenmiş petrolün büyük kısmını rejim bölgelerine satmaya devam etti. Bu durum, terör örgütünün yıllık 1,2 milyar doların üzerinde gelir elde etmesine neden oldu. Hesaplamalara göre, PKK/YPG, Suriyelilerin her yıl yaklaşık 2,5 milyar dolarlık petrolünü gasbediyordu.

Batı Yaptırımlarının Hafifletilmesi Şart

Araştırma kuruluşu Energy Aspects Jeopolitik Araştırmalar Bölümü Başkanı Richard Bronze, Suriye’nin petrol üretiminin eski haline dönmesi için çözümün Batılı ülkelerin yaptırımlarını hafifletmesinden geçtiğini belirtti. Baniyas petrol rafinerisinin operasyonlarına devam edebilmesi için yeni bir ham petrol kaynağına ihtiyacı olduğunu vurgulayan Bronze, alternatif bir çözüm bulunmadığı sürece yakıt sıkıntısının derinleşeceği uyarısında bulundu.

Suriye’ye Dönüş Cazip Olacak mı?

Bronze, Suriye’nin petrol üretiminin eski seviyelere ulaşmasının uzun zaman alacağını belirterek, “Batı yaptırımlarının hafifletilmesi ve kilit petrol üretim bölgelerinde güvenlik durumunun makul bir seviyede istikrar kazanması” gerektiğini ifade etti. Ancak bu iki koşul sağlansa bile, uluslararası petrol şirketlerinin Suriye’ye geri dönüp yatırım yapmayı ne kadar cazip bulacaklarını değerlendirmeleri gerektiğini vurguladı.

Türkiye Destek Sağlayabilir

İtalya’da bulunan Ricerche Industriali ed Energetiche (RIE) enerji jeopolitiği ve piyasaları alanında araştırma görevlisi Francesco Sassi, İran petrolü olmadan Suriye’nin yeni yönetiminin enerji güvenliğini sağlama kapasitesinin sınırlı olduğunu ve alternatif kaynakların bulunması gerektiğini belirtti. Sassi, Türkiye’nin Şam’a destek sağlamak amacıyla müdahaleye çağrılabileceğine dikkat çekerek, “Türkiye, petrol ithal eden bir ülke ancak Baniyas petrol rafinerisine istikrarlı tedarik sağlamak için alternatif anlaşmalara aracılık edebilir.” dedi.

Suriye’nin petrol arz güvenliğini sağlama çabalarının başarısız olması durumunda, ülkenin istikrarsızlaşacağı uyarısını da yaptı. Bu, bölgedeki enerji dinamiklerinin ne denli karmaşık olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.